Tin phượt

Một số điều kiêng kị của đồng bào vùng cao

Written by phuotsapa

Mỗi làng đồng bào các dân tộc ở Lào Cai đều có khu rừng cấm, thờ thế lực siêu nhiên. Nơi thờ cúng có thể ở gốc cây to, hòn đá lớn ở trong rừng. Rừng cấm là khu rừng chung của cả làng . Mọi người tự nguyện bảo vệ rừng , không ai được tự tiện chặt phá, phóng uế, trai gái không được phép đến nơi đó tâm tình.

Khi vào thăm nhà

Trước khi vào thăm nhà đồng bào các dân tộc, du khách cần quan sát kỹ, nếu thấy ở trước cửa nhà, ở đầu cầu thang cắm hoặc treo một cành lá xanh, một cành gai hoặc cắm một tấm phên đan hình mắt cáo… Đó là những dấu hiệu kiêng cấm, gia đình không muốn người lạ vào nhà.

Nhà người Hà Nhì Đen có hai lớp cửa, khách xa tới chỉ nên vào cửa thứ nhất. Nếu muốn vào cửa thứ hai thì phải được gia đình chủ đồng ý. Trang trí nơi thờ tổ tiên mỗi dân tộc có khác nhau, nhưng đều chung một quan niệm: Nơi thờ tổ tiên là chốn linh thiêng nhất. Khách không dược đặt mũ, nón, tư trang và đồ dùng khác ở nơi đó, không được sờ tay lên các đồ thờ cúng. Khi ngồi không được quay lưng vào nơi thờ.

Khi đun nấu đồng bào Giáy đặt quai ninh, chảo, nồi lên bếp không được để hai quai nồi , chảo theo hướng cây xà ngang (vì đó là hướng nằm của người chết) mà phải đặt theo hướng đòn nóc nhà. Ở vùng đồng bào Mông, Dao, … khi đưa củi vào bếp, không đưa ngọn vào trước, vì quan niện sợ con gái gia chủ sau này sẽ sinh ngược. Khi ngồi gần bếp, du khách không quay lưng và giẫm chân vào bếp. Trong ngôi nhà đồng bào các dân tộc cửa và cây cột chính cũng là vị trí linh thiêng thờ thần cửa, thần cột cái. Vì vậy không nên ngồi bậu cửa hoặc treo mũ nón và tựa lưng vào cột cái. Ở vùng người Thái, Tày, Kháng, La Ha, Phú Lá kiêng không đem lá xanh, cành cây xanh, rau xanh vào cửa chính.

Đồng bào kiêng không huýt sáo ở trong nhà, vì nó là tín hiệu gọi ma tà, bão giông.

Khi đến bản làng

Hàng năm các nghi lễ chung cúng thần làng, xua đuổi ma ác của đồng bào Tày, Thái, Giáy, Lào, Bố y, Xá Phó… thường được tổ chức vào tháng 2 hoặc tháng 6 , tháng 7 âm lịch. Khi cúng đồng bào đặt các dấu hiệu kiêng kỵ cấm người lạ vào làng như buộc chùm lá xanh ở cột cao trên đường vào làng hoặc đan phên mắt cáo, buộc vào đó xương hàm lợn, trâu, bò. Cả làng không ai đi làm, không cho người lạ vào làng. Nếu người lạ vô tình gồng gánh, đội nón, che ô, đeo gùi, ba lô… vào làng sẽ bị phạt bằng cách nộp đủ số lễ vật để làm lại lễ cúng làng. Trường hợp có việc khẩn cấp , muốn vào làng ngay, khách lạ phải bỏ mũ, ba lô, gồng gánh… tất cả đồ đạc đều phải xách tay. Như vậy mới mong được giảm hoặc miễn phạt.

Giao tiếp sinh hoạt

Khi đến nhà, đi đường, khách cần chủ động chào hỏi bằng thái độ chân thành, nụ cười thật thà sẽ xoá đi mặc cảm bất đồng ngôn ngữ. Khi chia tay có thể bắt tay, không cần nói lời tạm biệt, hẹn gặp lại nhưng luôn nở nụ cười. Không xoa tay lên đầu trẻ em người Mông, Dao, vì theo quan niện của họ, hồn người trú ngụ ở đầu, người lạ sờ vào, hồn hoảng sợ bỏ trốn ,làm cho trẻ hay bị ốm đau.

Khi ăn uống

Mỗi dân tộc có quan niện khác nhau về vị trí chỗ ngồi , vì vậy cần lưu ý không ngồi vào một số vị trí đặc biệt như: ở vùng người Giáy, Dao phía dãy ghế ở gần bàn thờ dành riêng cho người cao tuổi nhất, khách quý nhát. Đồng bào Mông khi bố mẹ mất, vị trí đầu bàn (gần bàn thờ) luôn bỏ trống với ý niệm nơi đó giành cho hồn bố mẹ. Người Thái, Tày, Mường nơi giáp cửa sổ gia chủ đặt hai chén con có ý giành cho tổ tiên về tiếp khách, khách không ngồi ở vị trí đó.

Trước khi ăn uống cần kiên trì nghe gia chủ tiến hành các nghi lễ mời tổ tiên, chúc tụng các điều tốt lành. Khách không rót rượu trước, không gắp thức ăn trước, khi dùng xong tuyệt đối không úp chén, úp bát xuống mâm.

Khi ngủ

Mỗi căn nhà của đồng bào dân tộc ở Lào Cai đều có chỗ ngủ dành riêng cho khách, nên cần tuân theo sự bố trí của gia chủ, không nằm để chân về phía bàn thờ. ở một số vùng người Mông, Dao,Thái, La Ha, Kháng kiêng không mắc màn màu trắng trong nhà.

Một số lưu ý khi du lịch Sapa

Ảnh – Gary McGovern
  • Một số vật dụng cá nhân cần thiết bạn nên mang theo khi đi du lịch Sapa : một chiếc áo gió và một khăn quàng cổ mỏng (bởi thời tiết Sapa dù có vào mùa hè cũng vẫn hơi se lạnh), mũ hoặc ô để che mưa nhỏ hoặc che sương, một chiếc đèn pin nhỏ để sử dụng buổi tối hoặc những khi vào hang. Các bạn có thể tham khảo bài viết Mang gì khi đi phượt
  • Mang theo nhiều hơn 1 loại giấy tờ tùy thân (chứng minh thư, hộ chiếu hoặc mang thêm 1 bản photo công chứng) và bằng lái xe nếu bạn muốn thuê xe máy đi khám phá Sapa bởi bạn sẽ cần 1 bản đặt cho bên thuê xe, 1 bản đặt ở khách sạn.
  • Đặt phòng khách sạn online trước nếu có ý định đi vào mùa cao điểm, lợi thế của việc này là bạn có thể đặt trước trong một khoảng thời gian dài có thể là cả tháng, tránh việc sát ngày đi nhưng không thể đặt hoặc phải đặt phòng với giá cao.
  • Tương tự với việc đặt khách sạn bạn cũng nên đặt vé tàu hoặc vé xe khách đi Sapa sớm để tránh bị hết vé, đối với vé tàu nên mua ở ga Trần Quý Cáp hoặc mua thông qua các công ty du lịch, đối với vé xe khách thì nên đặt trước khoảng 1 ngày với ngày thường và 10 ngày với các dịp lễ
  • Ở Sapa tình trạng chèo khéo khách du lịch mua đồ đã phần nào làm xấu đi hình ảnh của Sapa trong mắt du khách, nếu bạn không có ý định mua quà lưu niệm thì nên dứt khoát ngay từ lần đầu tiên, đừng xem rồi không mua bởi lúc đó người dân sẽ đeo bám rất lâu có thể gây cảm giác khó chịu. Khi vào bản không cho tiền trẻ em cho dù chúng nó lẽo đẽo theo bạn cả km.

About the author

phuotsapa

1 Comment

Leave a Comment